Close
Exit

Wże dawneńko poczały dejaki lude w hałyćkij Ukrajini rozmowlaty ob tim, szczob wydawaty ruśki knyżky ne takymy literamy, jak zwyczajno, kotri, każuť, wydumani św. Kyryłom i Metodijem, a łatyńskymy, takymy jak pyszuť polaky.

Najbilsz ob cim kłopoczuťsia ti z polakiw, kotri chotiať zaterty ruśkyj narod abo prywernuty joho pid naczalstwo polśkych ksiondziw. Czerez te najbilsze rusyny j opyrajuťsia tomu, szczob pysaty po ruśky łatyńskymy literamy.

Tym czasom dumka pysaty po ruśky łatynśkymy literamy sama po sobi ciłkom ne zła. Cymy literamy pyszuť najswitliszczi narody: italianci, francuzy, anhlyky, nimci j inszi. I miż słowianśkymy luďmy, szczo howoriať mowamy, podibnymy do ruśkoji, łatynśkymy literamy pyszuť ne sami polaky, a j czechy, slowaky, chorwaty j inszi. Wsim ludim lipsze b buło wżywaty odnakowi litery, jak i odnakowi miry, wahy i odnakowi hroszi.

Ta wono do toho j ide teper, tak szczo bude taky ne duże zabarom czas, koły choť w tij czastyni zemli, de my żywemo, – w Ewropi, wsi lude buduť pysaty odnakowymy literamy, kotri, pewno, buduť tepereszni latynśki litery.

Pewne, ci litery pryjdeťsia todi trochy zminyty j lipsze pryłahodyty do wymowy ludśkoji, – bo teper naprykład w polśkim pyśmi ne wse do ładu, a podwijni znaky: ch, sz, cz, rz, – ciłkom j durnycia; w cim uże kyryłowśke pyśmo, czy kyryłycia – lipsze pyśmo, choť w nim je swoji nedostatky.

My dumajemo; szczo jak by do teperisznich łatynśkich liter dodaty kyrylowśki ж (ż), х (ch), ч (cz), ш (sz), ta jakby skriź stawyty odnakowo nad literoju znaczok , koły wona wymowlajeťsia mniako, to b to: ne tilko: kołyś, promiń, ale j ćamryna, neńa, ńańka, robytyśa, radosť i t. d. – to b take pyśmo hodyłosia odnakowo i dla rusyniw, i dla polakiw, i było b prostiszcze j łeksze, niż teperisznie polśke pyśmo.

Ta tilky treba, szczob bahato ludej prystało do toho nowoho pyśma. A, poky szczo, wże j teper bahato ludej i na Rusi zwykły do teperisznioho polśkoho pyśma, – i my ne rozumijemo, czomu by to ne można buło pysaty choť dla nych ruśki czy ukrajinśki knyżky łatynśkymy literamy polśkoho pyśma?

A je w Hałyczyni j taki lude, szczo howoriať po ruśky, a pyśma inszoho j ne znajuť, okrim polśkoho, tak szczo ciłkom ne możut czytaty ruśkych knyżok. Ot, dla wsich takych ludej my i wydajemo ociu knyżeczku, zlożenu rusynom z podniprianśkoji Ukrajiny, Tarasom Szewczenkom, i, koły u nas stane zasobiw, to budemo wydawaty takiż knyżeczky j dali.

A, może ci knyżeczky czytatymuť i taki lude, kotri wże howoriať mowoju miszanoju, ruśkoju z polśkoju, – rusyny, szczo żywuť pomiż polakamy, abo polaky, szczo| żywuť pomiż rusynamy, abo nareszti j żydy, kotri i w rossyjskij, i w hałyckij, bukowynśkij ta wengerśkij Ukrajini dobre rozumijuť ruśku czy ukrajinśku mowu, ta ne znajuť kyryliwskych liter.

My majemo nadiju, szczo cia knyżka rozijdesia własne najbilsze w ruśkij i polśkij Hałyczyni i czerez te, dla dejakoji zapomohy tym ludim, kotri jeji buduť czytaty, stawymo pid kożdym słowom, kotre ne tak czasto wżywajeťsia w Hałyczyni, jak w podniprianśkij Ukrajini, – słowo hałyćke.

Nechaj czytajuť usiaki lude ukrajinśku knyżku, nadrukowanu polśkym pyśmom; nechaj prywczajuťsia do spilnosti, a ne do worohowauia, polaky, rusyny j remisnyky-żydy.

Pry dobrych dumkach, ot takych jak Szewczenkowy, cia spilnisť powerneťsia ne na te, szczob polakam i żydam panuwaty nad rusynamy i ne na te, szczob bidnym polakam, rusynam i żydam buty w newoli w paniw, bohacziw-żydiw, popiw, rabiniw ta ksiondziw, a na te, szczob usim buty wilnymy bratamy, z riwnymy dostatkamy, jak toho bażaw unkrajineś Szewczenko.

Обговорення

Go top